دانشکده پرستاری مامایی و پیراپزشکی رفسنجان سلامت جامعه 2345-6248 20 1 2026 06 20 Identifying the Damages of Deviation from Iranian-Islamic Lifestyle Values and Norms in the Youth's Divorce: A Phenomenological Study شناسایی آسیب‌های انحراف از ارزش‌ها و هنجارهای سبک زندگی ایرانی-اسلامی در طلاق جوانان: یک مطالعه پدیدارشناسی 29 39 250536 10.22123/chj.2026.561875.2238 FA مهدی قزلسفلو استادیار،گروه روانشناسی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران 0000-0002-1409-156X علی آقازیارتی استادیار،گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 2025 11 24 Introduction: Divorce, as a multidimensional phenomenon, is a sign of change in the value, moral, and normative system of society. This study aimed to identify the damages resulting from deviation from Iranian–Islamic lifestyle values and norms in the occurrence of divorce among Tehrani youth. Methods and Materials: This qualitative research was conducted using an interpretive phenomenological approach. The statistical population included divorced young individuals living in Tehran who had experienced divorce within the past five years. Purposive sampling was used in this study. A total of 23 individuals (13 women and 10 men) who had referred to counseling centers in areas 4 and 10 of Tehran participated in semi-structured interviews. Data were analyzed through thematic analysis using NVivo version 14. Results: Thematic analysis revealed five main themes: collapse of the shared value system, emotional and communicational disconnection, socio-media pressure, weakness of premarital education and awareness based on Iranian-Islamic values, and personal, social and spiritual disconnection. The results indicated that weak religious beliefs, excessive individualism, media influence, and lack of communicational and cultural skills were the key factors contributing to divorce. Conclusions:Youth divorce reflects deviation from cultural and moral values in society. The deviation from Iranian–Islamic lifestyle norms, reinforced by social and media pressures, has weakened the integrity of the family. Strengthening pre-marital education, promoting moral values, and providing culturally grounded counseling programs can play a vital role in preventing divorce and restoring the cultural identity of Iranian families. مقدمه: طلاق، به‌عنوان پدیده‌ای چندبعدی، نشانه‌ای از دگرگونی در نظام ارزشی، اخلاقی و هنجاری جامعه است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی آسیب‌های ناشی از انحراف از ارزش‌ها و هنجارهای سبک زندگی ایرانی–اسلامی در بروز طلاق میان جوانان تهرانی است. مواد و روشها: این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. جامعه آماری شامل جوانان ساکن شهر تهران بودند که در پنج سال گذشته تجربه طلاق داشتند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند بود. در مجموع، ۲۳ نفر (۱۳ زن و ۱۰ مرد) که به مراکز مشاوره در مناطق 4 و 10 شهر تهران مراجعه کرده بودند در مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته شرکت کردند. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار NVivo نسخه ۱۴ تحلیل شدند. یافتهها: تحلیل داده‌ها به شناسایی پنج مضمون اصلی منجر شد: فروپاشی نظام ارزشی مشترک زوجین، گسست ارتباطی و عاطفی، فشارهای اجتماعی و رسانه‌ای، ضعف آموزش و آگاهی پیش از ازدواج بر پایه ارزشهای ایرانی - اسلامی و گسست فردی، اجتماعی و معنوی. نتایج نشان داد که ضعف باورهای دینی، فردگرایی افراطی، تأثیر رسانه‌های اجتماعی، و فقدان مهارت‌های ارتباطی و فرهنگی از عوامل کلیدی در افزایش طلاق جوانان هستند. نتیجه گیری: طلاق جوانان بازتابی از گسست ارزش‌های فرهنگی و اخلاقی در جامعه است. انحراف از هنجارهای سبک زندگی ایرانی–اسلامی، همراه با فشارهای فرهنگی و رسانه‌ای، موجب تضعیف نهاد خانواده شده است. تقویت آموزش‌های پیش از ازدواج، ترویج ارزش‌های اخلاقی و ارائه مشاوره‌های مبتنی بر فرهنگ بومی می‌تواند در پیشگیری از طلاق و بازسازی هویت فرهنگی خانواده نقش مؤثری ایفا کند.

https://chj.rums.ac.ir/article_250536_47417e91ed065626ee9d0e980930f24d.pdf