سلامت جامعه

سلامت جامعه

مقایسه اثربخشی آموزش خودزاد و برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر بهبود پریشانی مرتبط با دیابت در زنان مبتلا به دیابت نوع دو شهر تهران در سال 1400

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مسعوده تیماج‌چی 1
مژگان آگاه هریس 2
امین رفیعی پور 3
عزت‌الله کردمیرزا نیکوزاده 3
1 دانشجو دکترا، روانشناسی سلامت ، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، ایران، تهران.
2 دانشیار، روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران .
3 دانشیار، روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
10.22123/chj.2025.465916.2105
چکیده
مقدمه: دیابت یک بیماری مزمن شایع است که با عوارض روانی نظیر افسردگی و اضطراب همراه می‌باشد. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی آموزش خودزاد و برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر پریشانی مرتبط با دیابت در زنان مبتلا به دیابت نوع دو انجام شد.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه نیمه‌آزمایشی، ۴۵ زن مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه‌کننده به بیمارستان کسری تهران در سال ۱۴۰۰ به روش هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه ۱۵ نفره (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) قرار گرفتند. گروه خودزاد ۱۰ جلسه آموزش دریافت کرد، گروه برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی هشت جلسه برنامه کاهش استرس گذراند و برای گروه کنترل مداخله‌ای انجام نشد. سنجش با مقیاس پریشانی روانی-اجتماعی دیابت در مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری انجام شد. تحلیل داده‌ها با آزمون تحلیل واریانس دوطرفه با اندازه‌گیری‌های مکرر صورت گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد اثر زمان (3/339=F؛ 05/0>p)؛ اثر تعاملی گروه و زمان (8/49= F؛ 05/0>p) و همچنین تفاوت میان گروه‌ها (2/121= F؛ 05/0>p) معنادار است. میانگین تفاوت پریشانی در پس‌آزمون نسبت به پیش‌آزمون 30/2±  9/33 و بین گروه‌های برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی و کنترل 59/2± ۳۷.۳۵- و بین گروه آموزش خودزاد و کنترل ۳۱.۹۷- بود. تفاوت بین دو گروه آزمایش معنادار نبود (133/0=p).
نتیجه‌گیری: هر دو مداخله آموزش خودزاد و MBSR در کاهش معنادار پریشانی مربوط به دیابت مؤثر بوده و می‌توان از هر دو روش در ارتقاء سلامت روان زنان مبتلا به دیابت نوع دو بهره برد.
کلیدواژه‌ها
برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی
پریشانی مرتبط با دیابت
آموزش خودزاد
دیابت

عنوان مقاله English

Comparing the Effectiveness of Autogenic Training and Mindfulness-Based Stress Reduction Program on Improving Diabetes-Related Distress in Women with Type 2 Diabetes in Tehran in 2021

نویسندگان English

M Timajchi 1
M Agahheris 2
A Rafiepoor 3
E Kordmirza Nikoozadeh 3
1 PhD Student of Health Psychology, Dept. of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran.
2 Associate Prof. of Health Psychology, Dept. of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran.
3 Associate Prof. of Health Psychology, Dept. of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran.
چکیده English

Introduction: Diabetes is a common chronic disease associated with psychological complications such as depression and anxiety. The present study aimed to compare the effectiveness of self-training and Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) in reducing diabetes-related distress among women with type 2 diabetes.
Materials and Methods: In this quasi-experimental study, 45 women with type 2 diabetes referred to Kasra Hospital in Tehran in 2021 were selected by purposive sampling and randomly assigned to three groups of 15 (two experimental groups and one control group). The self-training group participated in 10 training sessions, and the MBSR group in eight sessions, while the control group received no intervention. The Diabetes Distress Scale was administered at pre-test, post-test, and follow-up stages. Data were analyzed using repeated measures two-way ANOVA.
Results: The results indicated a significant effect of time (F=339.3; p<0.05), interaction of group and time (F=49.8; p<0.05), and group differences (F=121.2; p<0.05). The mean difference in distress scores between post-test and pre-test was 33.9±2.3; between the MBSR and control groups was -37.35±2.59; and between the self-training and control groups was -31.97. There was no significant difference between the two intervention groups (p=0.133).
Conclusion: Both self-training and MBSR interventions were significantly effective in reducing diabetes-related distress, and both methods can be utilized to improve the mental health of women with type 2 diabetes.

کلیدواژه‌ها English

Mindfulness-Based Stress Reduction
Diabetes-related distress
Self-training
Diabetes
  1. Sundaram R, Nandhakumar E, Haseena Banu H. Hesperidin, a citrus flavonoid ameliorates hyperglycemia by regulating key enzymes of carbohydrate metabolism in  streptozotocin-induced diabetic rats. Toxicology Mechanisms and Methods 2019; 29(9): 644-53.
  1. Alshehri AS. Kaempferol attenuates diabetic nephropathy in streptozotocin-induced diabetic rats by a hypoglycaemic effect and concomitant activation of the Nrf-2/Ho-1/antioxidants axis. Arch. Physiol. Biochem 2023; 129(4): 984-97.
  2. Aju BY, Rajalakshmi R, Mini S. Protective role of Moringa oleifera leaf extract on cardiac antioxidant status and lipid peroxidation in streptozotocin induced diabetic rats. Heliyon 2019; 5(12).
  3. Abedini MR, Bijari B, Miri Z, Shakhs Emampour F, Abbasi A. The quality of life of the patients with diabetes type 2 using EQ-5D-5 L in Birjand. HRQOL 2020; 18(1):1-9. [pearsian]
  4. Cruz JP, Morales DL, González-Castro TB, Tovilla-Zárate CA, Juárez-Rojop IE, López-Narváez L, et al. Quality of life of Latin-American individuals with type 2 diabetes mellitus: A systematic review. Prim. Care Diabetes 2020; 14(4): 317-34.
  5. Chantzaras A, Yfantopoulos J. Association between medication adherence and health-related quality of life of patients with diabetes. Hormones 2022; 21(4): 691-705.
  6. OuYang H, Chen B, Abdulrahman AM, Li L, Wu N. Associations between gestational diabetes and anxiety or depression: a systematic review. J. Diabetes Res 2021; 12(2): 112-18.
  7. Schmitt A, Bendig E, Baumeister H, Hermanns N, Kulzer B. Associations of depression and diabetes distress with self-management behavior and glycemic control. Health Psychol 2021; 40(2): 113-19.
  8. Fisher L, Polonsky WH, Hessler D. Addressing diabetes distress in clinical care: a practical guide. Diabet Med 2019; 36(7): 803-12.
  9. Bo A, Pouwer F, Juul L, Nicolaisen SK, Maindal HT. Prevalence and correlates of diabetes distress, perceived stress and depressive symptoms among adults with early‐onset type 2 diabetes: Cross‐sectional survey results from the Danish DD2 study. Diabet Med 2020; 37(10): 1679-87.
  10. Iturralde E, Rausch JR, Weissberg-Benchell J, Hood KK. Diabetes-related emotional distress over time. Pediatrics 2019; 143(6): 53-59.
  11. Linden W. Autogenic training: a narrative and quantitative review of clinical outcome. J Abnorm Psychol 1994; 19(2): 227-64.
  12. Ramirez-Garcia MP, Leclerc-Loiselle J, Genest C, Lussier R, Dehghan G. Effectiveness of autogenic training on psychological well-being and quality of life in adults living with chronic physical health problems: a protocol for a systematic review of RCT. Systematic Reviews 2020; 9(1): 1-8.
  13. Kohlert A, Wick K, Rosendahl J. Autogenic training for reducing chronic pain: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. IJBM 2022; 29: 531-42
  14. Litwic-Kaminska K, Kotyśko M, Pracki T, Wiłkość-Dębczyńska M, Stankiewicz B. The Effect of Autogenic Training in a Form of Audio Recording on Sleep Quality and Physiological Stress Reactions of University Athletes—Pilot Study. Int. J. Environ. Res. Public Health 2022; 19(23): 160-66.
  15. Atkins T, Hayes B. Evaluating the impact of an autogenic training relaxation intervention on levels of anxiety amongst adolescents in school. EdChPsychD 2019; 36(3): 33-51.
  16. Ramirez Garcia MP, Leclerc-Loiselle J, Côté J, Brouillette MJ, Thomas R. The process of learning the autogenic training relaxation technique and its benefits on the wellness of people living with HIV. BMC complement. med. ther 2022; 22(1): 1-10.
  17. Heidegger M. Mindfulness. London, United Kingdom, A&C Black; 2006, 121.
  18. Ghawadra SF, Abdullah KL, Choo WY, Phang CK. Mindfulness‐based stress reduction for psychological distress among nurses: A systematic review. Clin. Nurs 2019; 28(21): 3747-58.
  19. Hoge EA, Bui E, Mete M, Dutton MA, Baker AW, Simon NM. Mindfulness-based stress reduction vs escitalopram for the treatment of adults with anxiety disorders: a randomized clinical trial. JAMA psychiatry 2023; 80(1): 13-21.
  20. Xie C, Dong B, Wang L, Jing X, Wu Y, Lin L, et al. Mindfulness-based stress reduction can alleviate cancer-related fatigue: a meta-analysis. J. Psychosom. Res 2020; 130: 109-16.
  21. Choe EY, Jorgensen A, Sheffield D. Does a natural environment enhance the effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR)? Examining the mental health and wellbeing, and nature connectedness benefits. Landsc. Urban Plan 2020; 202: 103-14.
  22. Kral TR, Davis K, Korponay C, Hirshberg MJ, Hoel R, Tello LY and et al. Absence of structural brain changes from mindfulness-based stress reduction: Two combined randomized controlled trials. Science Advances 2022; 8(20): 84-91.
  23. Polonsky WH, Anderson BJ, Lohrer PA, Welch G, Jacobson AM, Aponte JE and et al. Assessment of diabetes-related distress. Diabetes care 1995; 18(6): 754-60.
  24. Jafari A, Tehrani H, Mansourian M, Nejatian M, Gholian‑Aval M. Translation and localization the Persian version of diabetes distress scale among type 2 diabetes. Diabetology & Metabolic Syndrome 2023;15(1):1-9. [pearsian]
سلامت جامعه
دوره 19، شماره 1
بهار 1404
صفحه 31-42