سلامت جامعه

سلامت جامعه

شناسایی آسیب‌های انحراف از ارزش‌ها و هنجارهای سبک زندگی ایرانی-اسلامی در طلاق جوانان: یک مطالعه پدیدارشناسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهدی قزلسفلو 1
علی آقازیارتی 2
1 استادیار،گروه روانشناسی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران
2 استادیار،گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
10.22123/chj.2026.561875.2238
چکیده
مقدمه: طلاق، به‌عنوان پدیده‌ای چندبعدی، نشانه‌ای از دگرگونی در نظام ارزشی، اخلاقی و هنجاری جامعه است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی آسیب‌های ناشی از انحراف از ارزش‌ها و هنجارهای سبک زندگی ایرانی–اسلامی در بروز طلاق میان جوانان تهرانی است.
مواد و روش­ها: این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. جامعه آماری شامل جوانان ساکن شهر تهران بودند که در پنج سال گذشته تجربه طلاق داشتند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند بود. در مجموع، ۲۳ نفر (۱۳ زن و ۱۰ مرد) که به مراکز مشاوره در مناطق 4 و 10 شهر تهران مراجعه کرده بودند در مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته شرکت کردند. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار NVivo نسخه ۱۴ تحلیل شدند.
یافته­ها: تحلیل داده‌ها به شناسایی پنج مضمون اصلی منجر شد: فروپاشی نظام ارزشی مشترک زوجین، گسست ارتباطی و عاطفی، فشارهای اجتماعی و رسانه‌ای، ضعف آموزش و آگاهی پیش از ازدواج بر پایه ارزشهای ایرانی - اسلامی و گسست فردی، اجتماعی و معنوی. نتایج نشان داد که ضعف باورهای دینی، فردگرایی افراطی، تأثیر رسانه‌های اجتماعی، و فقدان مهارت‌های ارتباطی و فرهنگی از عوامل کلیدی در افزایش طلاق جوانان هستند.
نتیجه گیری: طلاق جوانان بازتابی از گسست ارزش‌های فرهنگی و اخلاقی در جامعه است. انحراف از هنجارهای سبک زندگی ایرانی–اسلامی، همراه با فشارهای فرهنگی و رسانه‌ای، موجب تضعیف نهاد خانواده شده است. تقویت آموزش‌های پیش از ازدواج، ترویج ارزش‌های اخلاقی و ارائه مشاوره‌های مبتنی بر فرهنگ بومی می‌تواند در پیشگیری از طلاق و بازسازی هویت فرهنگی خانواده نقش مؤثری ایفا کند.
کلیدواژه‌ها
طلاق جوانان
سبک زندگی ایرانی–اسلامی
انحراف فرهنگی
ارزش‌های خانوادگی
مطالعه پدیدار شناسی

عنوان مقاله English

Identifying the Damages of Deviation from Iranian-Islamic Lifestyle Values and Norms in the Youth's Divorce: A Phenomenological Study

نویسندگان English

M ghezelseflo 1
A aghaziarati 2
1 Assistant Prof., Dept. of Psychology, Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Iran
2 Assistant Prof., Dept. of Psychology and Counseling, Farhangian University, Tehran, Iran
چکیده English

Introduction: Divorce, as a multidimensional phenomenon, is a sign of change in the value, moral, and normative system of society. This study aimed to identify the damages resulting from deviation from Iranian–Islamic lifestyle values and norms in the occurrence of divorce among Tehrani youth.
Methods and Materials: This qualitative research was conducted using an interpretive phenomenological approach. The statistical population included divorced young individuals living in Tehran who had experienced divorce within the past five years. Purposive sampling was used in this study. A total of 23 individuals (13 women and 10 men) who had referred to counseling centers in areas 4 and 10 of Tehran participated in semi-structured interviews. Data were analyzed through thematic analysis using NVivo version 14.
Results: Thematic analysis revealed five main themes: collapse of the shared value system, emotional and communicational disconnection, socio-media pressure, weakness of premarital education and awareness based on Iranian-Islamic values, and personal, social and spiritual disconnection. The results indicated that weak religious beliefs, excessive individualism, media influence, and lack of communicational and cultural skills were the key factors contributing to divorce.
Conclusions:Youth divorce reflects deviation from cultural and moral values in society. The deviation from Iranian–Islamic lifestyle norms, reinforced by social and media pressures, has weakened the integrity of the family. Strengthening pre-marital education, promoting moral values, and providing culturally grounded counseling programs can play a vital role in preventing divorce and restoring the cultural identity of Iranian families.

کلیدواژه‌ها English

Youth divorce
Iranian&ndash
Islamic lifestyle
Cultural deviation
Family values
Phenomenological study
1.        Fathi A, Amiri S, Fathi M, Sadeghi A, Niknam MH, Nourbal AA, et al. Factors influencing divorce over the past ten years in Iran. Journal of Culture and Health Promotion. 2023;7(2):302-289. [In Persian]
2.        Ahmadi  K, Samarein  ZA. Iranian Family Health Indicators and Components. The Women and Families Cultural-Educational Journal. 2022;17(60):11-47. [In Persian]
3.        Pouya Far  MR, Tajbakhsh  GR. Sociological Explanation of Divorce by Meta-Analysis of Related Studies. The Women and Families Cultural-Educational Journal. 2022;16(56):157-91. [In Persian]
4.        Parsakia K, Rostami M, Darbani SA, Saadati N, Navabinejad S. Explanation of the concept of generation disjunction in studying generation z. Journal of Adolescent and Youth Psychological Studies (JAYPS). 2023;4(2):136-42. [In Persian]
5.        Kiani A, Ahmadi K, Navabinejad S, Taghvaei D. Identifying the factors that strengthen marriage in Iranian culture. Strategic Studies on Youth and Sports. 2022;21(56):313-34. [In Persian]
6.        Kazemipour  S. Cultural change and the evolution of the contemporary family With Emphasis on Marriage and Childbearing. Journal of Strategic Communication Studies. 2021;1(1):7-22. [In Persian]
7.        Mokhtari SR, Mokhtari B. The Cultural Transformation of Divorce in Pre-Islamic and Islamic Iran. Nasledie Vekov. 2020; 3(23).
8.        Dorahaki A, Noubahkt R. The Study of Economic and Social Status of Iranian female-headed households: a secondary analysis. payeshj. 2021;20(4):427-37. [In Persian]
9.        Aboui A, Marzi M, Aasi Haddad F, Saeidmanesh M. Predicting the Desire for Marriage Based on Quality of Life and Family Functioning in Single Girls. Cultural-Educational Journal of Women and Family. 2024;19(67):83-101. [In Persian]
10.     Salehi H, Hosseinian S, Yazdi SM. A Comparative Study of the Relationship between Successful Marriage and Self-Differentiation with the Mediating Role of Emotional Cognitive Regulation among Married Men and Women in the City. The Women and Families Cultural-Educational. 2022;17(59):41-60. [In Persian]
11.     Ghanbari Barzain A, Hashemianfar A, Davoodi B. Sociological Study of Influencing Factors in the Tendency of Divorced Women to Remarry (Case Study of Isfahan City). Journal of Applied Sociology. 2023;34(1):89-112. [In Persian]
12.     Parsakia K, Rostami M, Saadati N, Navabinejad S. Analyzing the causes and factors of the difference between the girls of the generation Z and the previous generations in Iran from the perspective of social psychology. Psychology of Woman Journal. 2023;4(1):1-13. [In Persian]
13.     Akbarzadeh F, Hashemianfar S. Investigating the Lived Experience of Love in White Marriage. Journal of Social Development. 2022;17(1):25-68. [In Persian]
14.     Hushkadamova H. Iranian Society: Institution of Temporary Marriage. Vostok Afro-Aziatskie Obshchestva Istoriia I Sovremennost. 2024(5):189.
15.     Mishra M, Anand T. A Study of Honor-Based Violence in the Republic of Iran. 2024:137-56.
16.     Azadi B. Marriage Among Trans People in Iran. Anthropology of the Middle East. 2025;20(1):42-58.
17.     Daud FK, Rosadi A. Dinamika Hukum Keluarga Islam Dan Isu Gender Di Iran: Antara Pemikiran Elit Sekuler Dan Ulama Islam. Volksgeist Jurnal Ilmu Hukum Dan Konstitusi. 2021;4(2):205-2020.
18.     Hanachi N, Khademian T, Adhami A. Sociological Investigation of Cultural-Social Influence of Afghanistan Immigrant Families from Iran (Case study of Tehran city). Iranian Journal of Educational Sociology. 2023;6(2):122-30. [In Persian]
19.     Fouladiyan M, BaradaranKashani Z, Dayyari M. Qualitative study of forming extra marriage affairs (Case Study: Women and men Divorce applicant in Mashhad). Quarterly of Social Studies and Research in Iran. 2021;10(1):1-37. [In Persian]
20.     Samari S, Zarei E, Najarpourian S, Mohamadi K. Challenges and problems of remarriage couples and coping strategies of successful couples; A qualitative research. Quarterly of Counseling Culture and Psychotherapy. 2023;14(53):35-92. [In Persian]
21.     Shahriari M, Navah A. Lived Experience of Women Requesting Divorce Regarding the Divorce Process. Iranian Cultural Studies. 2022;15(1):97-120. [In Persian]
22.     Kiyani A, Navvabinejad S, Ahmadi K, Tghvaie D. Identifying risk factors for marriage stability in Iranian culture. Family and Health. 2021;11(2):121-41.
23.     Taheri Z, Mehrabani M, Ghasemipour M. Description of Marriage Barriers from the Point of View of Students of Ilam University in 2016. A scientific journal of ilam culture. 2019;19(60.61):181-206. [In Persian]
24.     Moghaddamzadeh A, Alavi TS, Mazaheri MA, Hejazi Moghari E, Salehi K, Afrooz G. Representation of individual factors affecting the probability of divorce: A phenomenological study. Family Counseling and Psychotherapy. 2019 Feb 20;8(2):115-46. [In Persian]
25.     Mohlatlole NE, Sithole S, Shirindi ML. Factors contributing to divorce among young couples in Lebowakgomo. Social Work/Maatskaplike Werk. 2018;54(2):256-74.
26.      Berger R, Weiss T. The posttraumatic growth model: An expansion to the family system. Traumatology. 2009 Mar; 15(1):63-74.
27.     26. Westphal RJ, Woodward KR. Family fitness. Military Medicine. 2010 Aug 1;175(suppl_8):97-102.
سلامت جامعه
دوره 20، شماره 1
بهار 1405
صفحه 29-39